Rozwód nie kończy odpowiedzialności rodziców wobec dziecka. Jednym z najczęstszych zagadnień pojawiających się po rozwodzie jest kwestia utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez rodzica, który nie mieszka z dzieckiem na co dzień. Prawo do kontaktu ma charakter zarówno osobisty, jak i niezależny od władzy rodzicielskiej.
Podstawa prawna i istota kontaktów
Zgodnie z art. 113 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO):
Rodzice oraz dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów, niezależnie od władzy rodzicielskiej.
Kontakty mogą obejmować osobiste spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego zamieszkania, rozmowy telefoniczne, kontakt przez Internet czy wymianę korespondencji. W praktyce, sądy coraz częściej doprecyzowują również kwestie takie jak miejsce odbioru dziecka czy sposób komunikacji rodziców.
Ustalanie kontaktów – ugoda czy postępowanie sądowe
Najlepszym rozwiązaniem jest ugodowe ustalenie kontaktów, np. w ramach mediacji. Jeśli jednak nie uda się osiągnąć porozumienia, sposób utrzymywania kontaktów określa sąd w wyroku rozwodowym lub w odrębnym postępowaniu.
Sąd bierze pod uwagę dobro dziecka, a więc jego wiek, stan emocjonalny, relacje z każdym z rodziców, plan zajęć szkolnych oraz dotychczasowy tryb życia. Z orzecznictwa wynika, że sądy dążą do zapewnienia dziecku kontaktu z obojgiem rodziców w możliwie szerokim zakresie (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II CNP 41/18).
Egzekucja kontaktów
Jeżeli jeden z rodziców utrudnia wykonywanie kontaktów, możliwe jest wystąpienie do sądu z wnioskiem o zagrożenie nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej (art. 598<sup>15</sup> KPC). W razie dalszego naruszania postanowień – sąd może nakazać zapłatę tej kwoty.
To rozwiązanie ma charakter prewencyjny i dyscyplinujący, a jego celem jest ochrona prawa dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców.
Podsumowanie
Kontakty rodzica z dzieckiem po rozwodzie wymagają odpowiedzialności, wzajemnego szacunku i elastyczności. Dobrze sformułowane postanowienie sądu – lub ugoda – może zapobiec wielu konfliktom.
Nasza kancelaria oferuje wsparcie przy sporządzaniu wniosków o uregulowanie kontaktów, uczestnictwie w mediacjach oraz reprezentacji przed sądem w przypadku utrudniania kontaktów.
