Każdy, kto popełnił przestępstwo, musi liczyć się z koniecznością odbycia kary. Za poważniejsze przewinienia najczęściej trafia się do więzienia. W niektórych przypadkach możliwe jest jednak zastosowanie dozoru elektronicznego, który, choć również stanowi pewne ograniczenie, jednocześnie będzie łagodniejszą formą kary…
Dozór elektroniczny – na czym to polega?
To sposób na odbycie kary w warunkach wolnościowych z możliwością prowadzenia częściowo normalnego życia osobistego. Osoba skazana ma w tym wypadku obowiązek przebywania w miejscu zamieszkania w godzinach ustalonych przez sąd. Musi również nosić specjalny nadajnik radiowy połączony z urządzeniem monitorującym, który będzie informował jednostkę kontrolującą o wszelkich odstępstwach od postanowień sądu.
W kodeksie karnym uwzględniono 3 typy dozoru elektronicznego:
- dozór stacjonarny, który polega na bezpośredniej kontroli skazanego w określonym czasie oraz wskazanym przez sąd miejscu,
- dozór mobilny – pomaga w ustaleniu miejsca pobytu skazanego niezależnie od tego, gdzie się on znajduje,
- dozór zbliżeniowy, dzięki któremu łatwiej kontrolować zachowanie minimalnej odległości skazanego od osoby, którą wskazał sąd.
Kiedy taka kara ma sens?
Dozór elektroniczny najczęściej stosowany jest przy drobniejszych przewinieniach, które ze względu na swój charakter nie wymagają wieloletniego pozbawienia wolności. O taki rodzaj kary można starać się w przypadku, gdy:
- zastosowano wobec skazanego wyrok pozbawienia wolności do 1,5 lat. W ubiegłym roku rozszerzono ten zapis i dopuszczono możliwość stosowania kary dozoru elektronicznego u osób z karą pozbawienia wolności do lat trzech, jeśli pozostało im jeszcze maksymalnie 6 miesięcy odbywania kary,
- popełnienie przestępstwa u skazanego nie miało charakteru recydywy,
- skazany ma ustalone miejsce stałego pobytu,
- sąd uzna, że taki rodzaj kary jest wystarczający do resocjalizacji skazanego,
- pozostali pełnoletni mieszkańcy miejsca pobytu osoby skazanej wyrażą zgodę na jej obecność.
Dozór elektroniczny często wykorzystuje się również wtedy, gdy ze względów bezpieczeństwa oraz stopnia demoralizacji nie ma potrzeby osadzania osoby skazanej w więzieniu. Ten rodzaj kary może być także zastosowany u osoby osadzonej, która wykaże się odpowiednią postawą podczas pobytu w więzieniu.
Jak wygląda udzielenie zezwolenia na dozór elektroniczny?
Postępowanie w przedmiocie zastosowania dozoru elektronicznego odbywa się po złożeniu wniosku do sądu penitencjarnego właściwego dla okręgu zakładu zamkniętego, w którym przebywa skazany. Z wnioskiem może wystąpić on sam, obrońca, prokurator, sądowy kurator zawodowy lub dyrektor zakładu karnego. Sąd penitencjarny ma 30 dni na rozpatrzenie dokumentu i wydanie postanowienia udzielającego zgodę lub odmawiającego zastosowania tego typu kary.
Przed podjęciem decyzji, komisja penitencjarna sprawdza miejsce wskazane we wniosku jako miejsce stałego pobytu na czas odbywania kary pod kątem możliwości instalacji niezbędnych systemów monitorujących. Jeśli nie będzie żadnych przeciwwskazań zostanie wyznaczony termin posiedzenia, na które osoba skazana zostanie wezwana. Sąd dopyta o szczegóły złożenia wniosku oraz przedstawi harmonogram odbywania kary. To posiedzenie najczęściej kończy się wydaniem postanowienia.
