Umorzenie postępowania w sprawie składania fałszywych zeznań na skutek apelacji obrońcy

Do Kancelarii zgłosiła się Klientka, która poinformowała, że Prokuratura Rejonowa Częstochowa – Północ zainicjowała przeciwko niej postępowanie o składanie fałszywych zeznań, których miała się dopuścić w toku postępowania sądowego przed Sądem Rejonowym w Częstochowie.

Prokuratura Rejonowa skierowała przeciwko Klientce akt oskarżenia w którym zarzuciła Klientce, że ta w Sądzie Rejonowym w Częstochowie, jako świadek w toku postępowania o wykroczenie przeciwko obwinionemu o czyn z art. 86§ 1 k.w.  będąc uprzedzoną o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz o możliwości uchylenia się od odpowiedzi na pytanie, jeśli mogłoby ją to narazić na odpowiedzialność karną, złożyła fałszywe zeznania z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jej osobie, w trakcie których to zeznań fałszywie oskarżyła obwinionego, że kierował jej samochodem osobowym Volkswagen w dniu zdarzenia, a Klientka jechała jako pasażer, mimo że to Klientka faktycznie była kierowcą tego pojazdu, a obwiniony był pasażerem pojazdu, i okoliczności te miały doniosłe znaczenie prawne w tej sprawie dla sytuacji procesowej obwinionego  w tej sprawie, tj. o czyn z art. 233 § 1a kk i art. 234 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.

Obrońca zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Obrońca stał na stanowisku, iż treść zeznań złożonych przez Klientkę podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym w Częstochowie stanowiły tzw. obronę własną tj, w sytuacji gdy świadek składający fałszywe zeznanie z obawy przed grożącą mu odpowiedzialnością karną, jeśli – realizując prawo do obrony – zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, nie wyczerpuje jednocześnie swoim zachowaniem znamion czynu zabronionego.

Sąd Rejonowy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego uznał Klientkę winną zarzucanego jej czynu i wymierzył jej karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata, zobowiązując Klientkę do informowania Sądu pisemnie o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy. Sąd nadto orzekł wobec Klientkę karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (sygn. akt IV K 442/24).

Z wydanym orzeczeniem nie zgodził się obrońca, który wywiódł apelację do Sądu Okręgowego w Częstochowie. Sąd Okręgowy po zapoznaniu się ze stanowiskiem obrońcy stwierdził, że zarzuty podniesione w apelacji są zasadne.

Sąd wskazał, że odczytując treść prawa do obrony przez pryzmat zasad wynikających z art. 2, art. 7 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji, przyjąć trzeba, że chroni ono działania sprawcy czynu zabronionego podejmowane w celu bronienia się, a więc i uniknięcia samooskarżenia w każdym procesowym układzie, w którym jego odpowiedzialność karna może stać się realna. Jak słusznie wskazano w tym judykacie, sytuacja taka może zaistnieć już w przypadku zadania świadkowi pytania dotyczącego choćby pośrednio popełnienia przez niego czynu zabronionego i żądania udzielenia na nie odpowiedzi, o ile tylko udzielenie tej odpowiedzi wiązać się może w jakikolwiek sposób z następczym prowadzeniem czynności procesowych przeciwko tej osobie i w tym zakresie.

Sąd w konkluzji uznał też, że zachowanie Klientki cechowała znikoma społeczna szkodliwość czynu i z tych względów postępowanie wobec niej zostało umorzone (sygn. akt VII Ka 313/25).

Wyrok ten jest prawomocny.